Жаз қызған кезде, күн таңнан кешке дейін аяусыз аптап шашқанда, пәтер бу бөлмесіне айналады. Терезені ашсаңыз — салқын лептің орнына сырттан ыстық ауа лап береді. Кондиционер жоқ, желдеткіштің көмегі шамалы… Дегенмен аптапты жеңіл өткеруге көмектесетін тәсілдер бар. Егер сіз де бөлмені ыстықта көп шығынсыз қалай салқындатуға болатынын іздеп жүрсеңіз, шынымен тиімді амалдарды бірге қарастырайық.
Пәтердегі қандай температура жайлы деп саналады
Кейде аптапты жай ғана қолайсыздық деп қабылдаймыз: терледік, суық сумен жуындық, біраз шыдадық. Бірақ үй ішіндегі термометр 30 градусқа жақындап, одан да жоғары көтерілсе, әңгіме енді жайлылық туралы емес — денсаулық туралы болады.
Тұрмысқа қолайлы температура 20–22°C аралығы деп есептеледі. Осындай жағдайда адамға зейін қою, қозғалу және өзін қалыпты сезіну жеңілірек. Алайда ұйқы үшін мұның өзі де сәл жоғары — түнде жатын бөлмеде шамамен 18°C болғаны жақсы. Бөлмені желдетіп, пердені жауып, көрпенің орнына жай ғана жайма жамылсаңыз — ағза толыққанды демала алады.
Ал бөлмедегі температура 28–30°C-тан жоғары болып тұрса, дене қызып кете бастайды. Әсіресе балаларға, егде жастағы адамдарға және созылмалы ауруы барларға ауыр тиеді. Мұндай аптапта көпшіліктің қан қысымы құбылып, әлсіздік пайда болады, тәбеті жоғалады, тіпті ұйықтаудың өзі қиынға соғады.
Сондықтан аптапты жай ғана өткеріп жіберуге емес, үй ішіндегі климатты бақылауда ұстауға тырысқан дұрыс. Арзан термометр немесе үйге арналған метеостанция әрекет ететін уақыттың келгенін түсінуге көмектеседі. Ал нақты не істеу керек екенін — әрі қарай айтып береміз.
Күн терезеге тікелей түссе, аптаптан қалай қорғануға болады
Кейде бүкіл жазғы аптап дәл терезе тұсына жиналғандай көрінеді, әсіресе ол оңтүстікке немесе батысқа қараса. Бөлме ішінде біреу жылытқыш қосып қойғандай қызып кетеді. Мұндай жағдайда жай ғана қалың тюль де көмектеспейді.
Перде мен жалюзи — бірінші қорғаныс
Ең қарапайым тәсіл — терезені пердемен жабу, бірақ жеңіл матамен емес, барынша тығыз материалмен. Қалың перделер, рим перделері, шағылыстыратын беті бар жалюзилер — күн сәулесін өткізбейтін кез келген нұсқа бөлмедегі салқынды сақтауға көмектеседі. Мүмкіндік болса, ашық түсті маталарды таңдаңыз — олар аз қызады. Аптап күндері кемінде таңғы 11-ден кешкі 5-ке дейін терезелерді жабық ұстаған дұрыс.
Күннен қорғайтын пленка — жарық бар, бірақ ыстық аз
Егер бөлмеде жарық көп болғанын, бірақ аптаптың аз болғанын қаласаңыз, күннен қорғайтын пленка жарайды. Ол әйнекке тікелей жапсырылады, көзге онша байқалмайды, бірақ күн сәулесінің едәуір бөлігін шағылыстырады. Бөлме жарық күйінде қалады, ал температура сәл төмендейді. Мұндай пленка күні бойы жартылай қараңғыда отырғысы келмейтіндерге ыңғайлы.
Фольга — аптап қатты болғанда
Өте ыстық күндері қолда бар қарапайым құралдар да көмектеседі. Жылтыр жағын сыртқа қаратып әйнекке жапсырылған кәдімгі фольга ыстықтың бір бөлігін шағылыстырады. Әрине, сыртқы көрінісі аса әдемі болмауы мүмкін, бірақ бөлмеде дем алу қиын болғанда әсемдік екінші орынға шегінеді. Оның үстіне бірнеше күннен кейін аптап басылғанда, фольганы оңай алып тастауға болады.
Саңылаулар мен балконды да ұмытпаңыз
Егер бөлме әлі де қапырық болса, балкон жағынан немесе терезе айналасындағы саңылаулардан ыстық ауа кіріп тұрмағанын тексерген жөн. Кейде қосымша перде іліп қою немесе терезе жақтауын жазға бейімдеп оқшаулау да көмектеседі — бұл бөлмеге ыстықтың енуін азайтады.
Аптапта бөлмені қалай дұрыс желдету керек
Көп адам ыстық бастала салысымен автоматты түрде терезені ашады. Салқын самал соғып, жеңілдеп қалатындай көрінеді. Бірақ оның орнына бөлмеге көшедегі ыстық ауа лап береді де, жағдай одан сайын қиындайды. Себебі аптапта жай ғана желдету жеткіліксіз — оны дұрыс жасау маңызды.
Таңертең мен кеш — ең қолайлы уақыт
Таза ауа үшін ең қолайлы уақыт — ерте таң мен кешкі мезгіл: таңғы 4-тен 8-ге дейін және күн батқаннан кейін. Осы сағаттарда сырттағы ауа салқындау болады, сондықтан бөлмені желдету оны салқындатуға көмектеседі. Әсіресе сквозняк жақсы әсер береді: егер екі жақтағы терезелерді ашсаңыз немесе кіреберіс есікті сәл ашып қойсаңыз, ауа бөлме арқылы еркін өтеді.
Терезе жанындағы желдеткіш салқын ауаны тартуға көмектеседі
Көпшілік салқын ауаны үйге тезірек енгізу үшін желдеткішті терезе жанына қояды. Бірақ оны күні бойы қосулы қалдырмаған дұрыс және ауа ағынын тікелей өзіңізге бағыттамаңыз, әйтпесе суық тиіп қалуы мүмкін.
Күндіз терезені жабық ұстаған жөн
Сағат 11-ден 17-ге дейін терезелерді жабық ұстаған дұрыс. Бұл уақытта сырттағы ауа қызып кетеді, сондықтан оны үйге кіргізсеңіз, бөлме одан сайын қапырық болып кетеді. Аптап кезінде пердені жауып, ыстық басылғанша күткен дұрыс, ал кешке қарай қайтадан таза ауаны кіргізуге болады.
Москит торлары жәндіктерден ғана қорғамайды
Егер сізде москит торлары болса, оларды толық пайдаланыңыз. Олар тек масалардан ғана қорғамайды, сонымен қатар терезені кеңірек ашуға мүмкіндік береді — шаң немесе ұсақ жәндіктер ұшып кіріп кетеді деп алаңдамайсыз.
Су — ауаны салқындатудың қарапайым тәсілі
Үй іші қапырық болып, кондиционер болмаса, су нағыз құтқарушыға айналады. Оның үстіне бұл тек салқын душқа қатысты емес. Бөлмедегі температураны аз да болса төмендетуге көмектесетін қарапайым әрі қолжетімді тәсілдер бар.
Ылғалды тазалау
Еденді дымқыл шүберекпен сүртіп шықсаңыз, терезе алдындағы тақтайды сүртіп, дәліздегі плиткаға аздап су бүріксеңіз — ауа жеңілдеп қалғандай болады. Әсіресе су салқын болса. Булану кезінде ол жылудың бір бөлігін өзімен бірге «алып кетеді», сондықтан бөлмеде сергектік пайда болады. Мұндай әсер ұзаққа созылмайды, бірақ аптаптың ең ыстық уақытында кез келген көмек маңызды.
Мұздатылған су бөтелкелері
Пластик бөтелкеге су құйып, оны мұздатқышқа қойыңыз, кейін желдеткіштің жанына орналастырыңыз. Ауа ағыны мұздың жанынан өткенде, айтарлықтай салқындай түседі. Бөтелкені сүлгіге орап, жұмыс үстелінің немесе төсектің қасына қоюға да болады. Мұз еріген кезде — қайтадан мұздатқышқа салыңыз. Өте ыстық күндері көпшілік бөлменің әр бұрышына осындай бірнеше «мұз аккумуляторын» қояды.
Аз техника — аз ыстық
Терезелер пердемен жабылып, тығыз жабық тұрса да, пәтерде бәрібір ыстық болуы мүмкін. Оның себебі — тұрмыстық техника. Біз оған соншалық үйреніп кеткенбіз, тіпті ол жай ғана қосулы тұрған күйінде қаншалықты жылу бөлетінін байқамаймыз.
Ас үй — жылудың негізгі көзі
Плита, пеш, шәйнек, микротолқынды пеш — мұның бәрі тек тамақты ғана емес, айналадағы ауаны да қыздырады. Егер мүмкіндік болса, тамақты таңертең ерте немесе кешке, күн қатты ысымаған кезде дайындауға тырысыңыз. Тіпті қайнатуды немесе қуыруды қажет етпейтін қарапайым тағамдарға көшкен жөн: салаттар, окрошка, жеміспен араластырылған сүзбе. Жазда дәл сондай жеңіл ас қолайлы.
Егер ас үй қонақ бөлмемен ашық байланысса немесе дәлізбен біріктірілген болса, жылу бүкіл пәтерге тез тарайды. Мұндай жағдайда ас дайындайтын орынды сәл оқшаулау үшін қарапайым перде немесе қалқа көмектеседі.
Артық қосылғанның бәрін өшіріңіз
Қосулы тұрған теледидар, үстелде қалған ноутбук, розеткадағы зарядтағыштар — бәрі де аз-аздан ауаны қыздырады, тіпті құрылғылар жай ғана тұр сияқты көрінсе де. Аптапта дәл қазір қажет емес нәрсенің бәрін өшірген дұрыс. Әсіресе ұйықтар алдында.
Үйде техника көп болса, қосқышы бар ұзартқышты пайдаланған ыңғайлы. Бір батырманы басасыз — бәрі бірден тоқтан ажырайды.
Шамдар да қызады
Ескі қыздыру шамдары қатты қызып кетуі мүмкін. Бөлмеде мұндай шамдар бірнешеу болса, прожектордың астында отырғандай әсер береді. Мүмкіндік болса, оларды жарықдиодты шамдарға ауыстырған дұрыс. Олар азырақ қызады, әрі электр қуатын үнемдейді. Сонымен қатар ұзақ қызмет етеді.
Текстиль мен интерьер: жазда — бәрі жеңіл әрі ашық болсын
Кейде пәтердегі аптапты интерьердің өзі күшейтіп жібереді: қараңғы перделер, қалың кілемдер, ауыр төсек жапқыштар. Мұның бәрі жылуды ұстап тұрғандай әсер береді. Бірақ интерьерді сәл өзгертіп көрсеңіз, бөлмеде бірден сергектік сезіледі.
Кілемдерді алып тастаңыз, әсіресе қалың әрі қара түстерін
Кілемдер жылуды жақсы сақтайды — бұл қыста артықшылық, бірақ жазда қапырыққа айналады. «Жалаң» еденнің сезімі тез өтеді, ал бөлме кеңірек әрі салқынырақ болып кетеді. Аптапта мақтадан немесе бамбуктан жасалған жеңіл кілемше әлдеқайда жақсы балама болады.
Төсек жаймасын және пледтерді ауыстырыңыз
Қалың төсек жапқыштар мен синтетикалық маталар ыстықты күшейтеді. Ал мақтадан немесе зығырдан тігілген жаймалар, ашық түсті жастыққаптар, жеңіл жазғы пледтер керісінше сергектік сезімін тудырады. Мұндай төсекке жату да жағымды, ұйықтау да жеңіл болады.
Ашық түсті маталар — қызуы аз
Қараңғы перделер мен жиһаз күн сәулесін көбірек тартады. Оларды ашық түстерге — ақ, беж, пастель реңктеріне ауыстырыңыз. Егер жаңасын сатып алуға мүмкіндік болмаса, жазға ауыр перделерді алып тастап, олардың орнына тюль немесе қарапайым зығыр матаны іліп қоюға болады. Осылайша бөлме жарығырақ болып қана қоймай, салқындау да болады.
Зат аз болса — дем алу да жеңіл
Жазда бөлмеде зат көп болса, бұл ерекше сезіледі. Артық жастықтар, жапқыштар, сәндік бұйымдар, вазалар мен кәдесыйлар шаң жинап, ауаның еркін айналуына кедергі жасайды. Сүйікті заттарыңыздан толықтай бас тартудың қажеті жоқ — олардың бір бөлігін уақытша алып қойсаңыз жеткілікті. Кеңістік пен тәртіп те бөлмені салқындатады.
Жылу тағы қайдан пайда болады: сорғыш, жуынатын бөлме және сүлгі кептіргіш
Кейде аптаптың себебі терезе немесе техника емес, өздігінен қызатын нәрселер болады. Әсіресе жуынатын бөлмеде. Бір минутқа кірсеңіз, дәл монша сияқты. Ауа сыртқа шықпайды, қабырғалар жылу таратады, ал бұл бүкіл пәтерге жайылады. Бірақ мұндай жағдайда көмектесетін бірнеше қарапайым шешім бар.
Тамақ пісіргенде немесе душ қабылдағанда сорғышты қосыңыз
Ыстық судың астында бір минут тұрсаңыз болды — жылы, ылғалды ауа бүкіл үйге тарай бастайды. Ас үйде де дәл солай, әсіресе бірдеңе қайнатып жатқанда немесе микротолқынды пешті қолданғанда. Егер сорғыш болса — оны тек иістерді кетіру үшін ғана емес, жылуды сыртқа шығару үшін де қосыңыз. Тіпті сорғыштағы қарапайым желдеткіштің өзі бөлмені желдетіп, салқындатуға көмектеседі.
Сүлгі кептіргіш — қыста дос, жазда жау
Ол күн сайын қызады, бірақ біз оны байқамаймыз. Соның салдарынан жуынатын бөлме саунаға айналады, әсіресе есік ашық қалса. Егер сүлгі кептіргіш электрлі болса — жазға оны жай ғана өшіріп қойыңыз. Ал су арқылы жұмыс істейтін болса — вентильдерін жауып қоюға болады (мұны сіздің жүйеңізде қалай жасау керегін алдын ала анықтап алған дұрыс). Сонда пәтердегі жылу бірден азаяды.
Жуынатын бөлменің салқындауына мүмкіндік беріңіз
Душтан кейін есікті мықтап жаппаңыз — ылғал мен жылу сыртқа шықсын. Немесе керісінше, есікті жабық қалдырып, егер терезе болса, оны сәл ашып қойыңыз. Ең бастысы — ыстық ауаны ішінде қамап қоймау, әйтпесе ол баяулап бүкіл пәтерге жылуын таратады.
Ылғалдандырғыштар және олардың қарапайым баламалары
Кейде бөлмедегі қапырықтың себебі аптап сияқты көрінеді. Бірақ кейде керісінше болады: үйде желдеткіш немесе кондиционер жұмыс істесе, не бәрі жабық тұрса, ауа шамадан тыс құрғап кетеді. Мұндай жағдайда ауа ылғалдандырғышты пайдалануға болады — ол судың ұсақ тамшыларын шашыратады, соның арқасында бөлмеде дем алу жеңілдейді. Сонымен қатар мұндай тұман булану арқылы кеңістікті сәл салқындатады.
Ылғалдылық деңгейін реттеуге болатын қарапайым үлгілерді таңдаңыз. Ең қолайлы деңгей — 40–60 %. Бірақ ылғалды шамадан тыс көбейтпеуге тырысыңыз, әсіресе үйде салқын қабырғалар немесе бұрыштар болса: артық ылғал зеңнің пайда болуына қолайлы орта жасайды.
Егер ылғалдандырғыш болмаса, оны су құйылған легенмен, дымқыл сүлгімен немесе жуғаннан кейін бөлмеде кептірілген кірмен оңай алмастыруға болады. Мұның бәрі де жұмыс істейді және аптапты жеңіл өткеруге ғана емес, ауаны сәл жұмсақ етуге де көмектеседі.
Аптап мәңгі емес, бірақ ол келген кезде әр күнді күреске айналдырмай, жай ғана өмір сүргің келеді. Бақытымызға қарай, жеңілдеу үшін қымбат техника сатып алу міндетті емес. Тек әдеттерді сәл өзгертіп, ұсақ-түйекке назар аударып, үйді ретке келтірсеңіз жеткілікті — сонда үй іші бұрынғыдай қапырық болмайды. Өзіңізге және өз кеңістігіңізге қамқор болу — бұл еркелік емес, күш-қуатты сақтаудың жолы. Ал тыныс алу жеңілдегенде, өмір сүру де оңайырақ болады.
